Bizarre handleidingen

Ik weet niet meer hoe lang het al geleden is dat mijn moeder bij een bestelling een gratis toestelletje erbij kreeg. Dat toestel werd – in de Nederlandstalige handleiding – omschreven als een damp gekookt, in gewoon Nederlands gekend als een stoomkoker. Een beetje verder lezen bleek niet enkel de titel “lichtelijk” fout vertaald, maar de hele handleiding. Hoewel de taalliefhebber in mij hier eigenlijk triestig van zou moeten worden, moet ik toegeven dat ik de hele tekst vooral hilarisch vind. Ik bedoel maar: we vragen jullie te adventief lezen alle de onderwijs om de beste gevolg verkrijgen (say what?!), plaatsen de aardappel in de central paartijd van de damp gekookt (paren zo’n dingen dan?)… En dan de fantastische korte, maar krachtige waarschuwing niet op de brand steken! Geniet vooral even mee:

Le petit requin

Voor wie zich afvraagt wat hij/zij nu eigenlijk net heeft zitten lezen, hier is de originele tekst in het Frans. Al “ietsje” duidelijker, niet? 🙂

Le petit requin

Bovenstaande “handleiding” is een flagrant bewijs dat online vertalingen niet zomaar te vertrouwen zijn – vertaler is een beroep voor iets natuurlijk… -; soms zijn de fouten iets subtieler. Zo is de handleiding van mijn menstruatiecup op het eerste zicht best wel ok. Het is niet de meest prozaïsche tekst (drie zinnen achter elkaar met als opbouw onderwerp-werkwoord leest nogal saai), maar de inhoud is duidelijk. Of toch meestal, want plots mag je geen azijn en andere stoffen gebruiken “zoals deze kunnen schade […] veroorzaken”. ’t Ligt misschien aan mij, maar ik gebruik in zo’n geval het voegwoord “want”…

Iets verderop is de zin grammaticaal volledig correct, maar stel ik er mij inhoudelijk vragen bij. Dat je de cup in kokend water kan steriliseren, ok, tot daar ben ik mee. Maar dan: Laat de kokende pot onbeheerd achter. Way to go wat veiligheid betreft, jongens!

Handleiding DivaCup (Le petit requin)

Handleidingen zijn trouwens niet de enigen die al eens de mist ingaan. Dit tijdschrift gaf een aantal gezondheidstips, waaronder een ademhalingsoefening. Nu weet ik niet hoe het met jullie zit, maar ik heb pas na veel duiktraining ooit eens twee minuten zonder ademen gehaald. “Eventjes” je adem vier minuten inhouden, valt voor mij niet meer onder de noemer gezond 🙂

Le petit requin

En dan zijn er teksten die op zich heel duidelijk zijn, maar toch vragen oproepen. Zoals deze kaars (ik lees ticketten van kaarsen om te kijken of ze paraffine bevatten…) die bruikbaar is tot 15 maart 2338. Net geen 320 jaar dus, wat op zich een fantastische levensduur is, maar waarbij ik mij afvraag: waarom 320 jaar? Hoe wordt dat getest? En hoe is het mogelijk zo’n lange levensduur tot op de dag te bepalen? Of zie ik iets over het hoofd en is dit geen “te gebruiken tot”, maar een of andere code, die er toevallig als een datum uitziet?

Le petit requin

Dingen die ik mij wel eens afvraag (3)

  • Wat er zo speciaal is aan graven dat daar een specifieke soort aarde voor bestaat?

Le petit requin

  • Wat het lekkerste zou zijn: frietjes met slagroom of stoofvlees met wafels? Het zou kunnen dat ik mij net versproken had toen deze vraag ontstond.
  • Of ik ooit nog werknotities ga hebben die in één taal geschreven zijn? In Brussel gebeurde het al regelmatig in vergaderingen met Franstalige collega’s; hier in Zwitserland is het vaste kost.

Le petit requin

  • Vanaf wanneer een “proefopstelling” in het verkeer een vaste verkeerssituatie wordt? Deze vrij recente foto is van een drempel die werd geïnstalleerd toen ik nog met de fiets naar school reed langs deze weg. Mijn middelbare school voor alle duidelijkheid… wat betekent dat deze opstelling al minstens 12 jaar getest wordt.

Le petit requin

  • Of Duitstaligen dit ook eerst interpreteren als een “ongenietbare” (en dus lastige, ambetante) en pas dan als een oneetbare plant?

Le petit requin

  • Of jullie ook zo’n flatterende spamcommentaren krijgen of dat ik toevallig heel lieve spammers heb? Hun spelling negeer ik maar even…
    • “Youre so cool! I dont suppose Ive read anything like this before. […] this web site is one thing that’s needed on the web, somebody with a bit of originality. “
    • “What i don’t understood is in truth how you’re now not really much more smartly-appreciated than you might be now. You’re very intelligent.”
    • “You are amazing and thoughtful.”
    • “Good day! This post could not be written any better!”
  • Of jullie ook mannetjes zien in de meest onnozele dingen? Na het olifantenmannetje op de trein, was er nu het insectenmannetje / kapstok.

Le petit requin

  • Of iemand al eens de “warme Belgische wafel” van Burger king geprobeerd heeft? En zo ja, is dat dan een Luikse wafel of een Brusselse? Want de foto lijkt een Luikse te tonen, maar daar horen toch geen toppings op? Op een Brusselse wafel, ja, maar in een Luikse zitten al suikerkorreltjes, dus daar ga je toch geen chocoladesaus en slagroom meer opdoen?

Le petit requin

  • Hoe Piet Porreye, die een tijdje geleden op het nieuws kwam, tot zijn beroep van fruitteler gekomen is? Is het een familiebedrijf (en zo ja, zijn ze ooit gestart met groenten en dan overgestapt naar fruit)? Of is hij de eerste in zijn familie die die weg op gaat (en zo ja, haalde hij zijn inspiratie dan bij zijn naam)?

Dingen die ik mij wel eens afvraag (2)

  • Wat er gebeurd is op dit perron? Was de lijn eerst recht en zijn de tegels dan heraangelegd bij werken (maar waarom liggen ze dan nog altijd niet goed)? Of was de lijn meteen zo scheef en zo ja, waarom dan? Want ze is duidelijk niet in één keer getrokken, dus een waggelende verver kan het ook al niet geweest zijn. Mysteries bij de NMBS… 🙂

Le petit requin

  • Of jullie dit ook zo’n verwarrende reclame vinden?

Le petit requin

  • Of ze bij verkeerscentra al eens overwogen hebben dat eens alles stilstaat, het voldoende is om gewoon accident aan te geven? Gevraagd worden om bij een maximumsnelheid van 5 km/h nog meer te vertragen is namelijk vooral frustrerend…

Le petit requin

  • Of ik de enige ben die bij deze Belgische DJ aan een financiële analist moet denken? En of dat ook zijn bedoeling was?

Le petit requin

  • Of ik, wanneer ik de tip van Colruyt zou gevolgd hebben en dit product effectief zou geproefd hebben (en vervolgens waarschijnlijk ziek zou zijn geworden), hen zou kunnen vervolgen en die rechtszaak ook zou winnen? Hoezo, ik had kort ervoor iets gelezen over absurde Amerikaanse rechtszaken?

Le petit requin

  • Aan welke haaien jullie denken bij de titel Trois especes de requins se disputent le record du plus petit requin du monde (een artikel waar ik opkwam toen ik voor de uitleg over mijn blognaam diezelfde naam ook eens googelde)? En hoe groot jullie denken dat die zijn?*
  • Wat jullie zien wanneer jullie naar deze foto kijken?
Le petit requin
Bij de foto die ik ontving stond als bovenschrift “You might see a bird flying, but I prefer to imagine it’s a rabbit doing an impressive long jump on skis”. En nu kan ik ook alleen nog maar een schansspringend konijn zien. Gooo konijntje!

* Het gaat om de dwergrugvinkathaai, de etmopterus en de stekeldwerghaai, die elk amper groter dan 20cm worden *hashtag nutteloos-weetje-van-de-dag*

Dingen die ik mij wel eens afvraag (1)

  • Of jullie mij en mijn blog eigenlijk nog geloofwaardig vinden, met al mijn plannen om veel te bloggen en vervolgens vooral stiltes te laten vallen?
  • Of ik Kathleen haar you do you-uitspraak niet een beetje verkeerd interpreteerde door zodanig veel ideeën voor blogposts te hebben dat mijn hoofd tilt sloeg en ik compleet blokkeerde (as I do). Gelukkig liet ik de boel gewoon de boel (wat makkelijker lukt bij een hobby dan bij werk…) en wachtte ik tot de goesting terugkwam.
  • Of ik ooit ga leren dat het geen goed idee is om nog even snel snel mijn nagels te lakken? Dit keer was het toen ik van den hof naar den opera ging en niet alle aarde vanonder mijn nagels kreeg met een nagelvijltje.
  • En nu we toch over moddernagels bezig zijn: hoe komt het dat die aarde er zo makkelijk onder geraakt en het toch zo moeilijk is om je nagels weer proper te krijgen?
  • Vanaf wanneer kan je een boom echt een boom noemen? Al van zodra het eerste beetje komt piepen of moet er toch sprake zijn van enige lengte en breedte? Want laten we wel wezen, onze sequioa is wel degelijk een boom, maar of hij nu al voldoet aan de omvang die ooit leidde tot de uitdrukking “een boom van een vent”, dat durf ik toch te betwijfelen…

Sequoia (Le petit requin)

  • Waarom er in het Nederlands geen standaard vergrootwoord bestaan? Er zijn wel mogelijkheden, zoals super-, mega-, groot- (hoewel dat laatste in het geval van een grootvader of -moeder zelden op de grootte slaat…). Maar het is niet zo dat er één voor- of achtervoegsel bestaat waarmee je iets kan vergroten, zoals het met “je-tje-pje-…” wel mogelijk is om dingen te verkleinen.
  • Of ik nog voor onze vakantie ga weten of ik een job heb of niet?
  • Hoe de standaardsnelheden in België tegenwoordig aan de grenzen aangeduid worden? Want 70 werd in Vlaanderen wel ingevoerd als nieuwe snelheid buiten de bebouwde kom, maar niet in Wallonië. Worden aan de grens dan beide opties aangegeven? En verwart dat mensen dan niet heel hard, want kan je op de paar seconden die je maar hebt om het bord te lezen, dat effectief interpreteren? Of staat er bij het binnenrijden van België langs Wallonië 90 en langs Vlaanderen 70? Maar moet er dan bij elke overgang tussen Vlaanderen en Wallonië een bord gezet worden zoals aan de grensovergangen? En zorgt dat niet voor superveel nieuwe borden? En geef je daardoor mensen niet de indruk dat ze een nieuw land binnenrijden i.p.v. gewoon een ander deel van hetzelfde land? En ga je zo eigenlijk niet een beetje voorbij aan een van de grootste redenen om die 70 in te voeren, namelijk minder borden en minder verwarring?

Talige cijfers en jarige priemgetallen

Grappig vind ik dat, hoe cijfers in verschillende talen hetzelfde en toch anders kunnen zijn. Zo heb je in de Germaanse talen een duidelijke link met het tiental vanaf 13 (thirteen, dertien, dreizehn) en zijn enkel 11 en 12 “afwijkend”. In het Frans moet je wachten tot 17 vooraleer je het tiental duidelijk naar voor ziet komen (want: treize, quatorze, quinze, seize en pas dan dix-sept).

Ook zeg je in het Frans dix-huit en vingt-huit, maar draai je in het Nederlands de volgorde om met eerst de acht en dan het tiental: achttien en achtentwintig. De Engelstaligen starten “op zijn Nederlands” met eighteen, maar switchen daarna naar twenty-eight. Persoonlijk ben ik wel meer fan van de Fransen op dat gebied, want wanneer je vb. een telefoonnummer gedicteerd krijgt, weet je in het Frans meteen waar je aan toe bent, terwijl je in het Nederlands het eerste cijfer dat je hoort (de 8 in 18) pas als tweede schrijft.

Al zijn de Fransen zeker niet altijd de meest logische mensen, want wat te denken van hun getal 80, dat meer een wiskundesom is dan een getal op zich met zijn quatre-vingts? Blijkbaar is dat nog een restant van het oude vigesimaal telsysteem dat 20 als basisgetal gebruikte en waarin niet alleen tachtig 4×20, maar ook zestig 3×20 was. En eigenlijk begint het pas echt als je vb. 99 wilt zeggen, want dan ben je in het Frans met quatrevingtdix-neuf al “serieus” aan het rekenen. Mijn vader zegt soms om te lachen dat het makkelijker zou zijn om cent-moins-un (100-1) te zeggen dan het huidige (4×20+10+9) en geef hem maar eens ongelijk 🙂 Mijn favorieten op dat vlak zijn dan ook de Zwitsers, die – in een deel van het Franstalig gebied – gaan voor soixanteseptantehuitante en nonante. Nog een tikkeltje makkelijker dus dan het Belgische Frans.

Anderzijds biedt het splitsen van getallen in sommen wel mogelijkheden, want je moet dan al meteen een pak minder cijfernamen kennen. Alleen: hoe ver drijf je het dan? Blijf je opsplitsen tot je niet meer kan, zijnde tot alle deelcomponenten priemgetallen zijn? Het is de meest logische manier, omdat je dan altijd bij dezelfde basis uitkomt (of je nu 30 eerst opsplitst als 2×15, als 3×10 of als 5×6, het uiteindelijke product is altijd 2x3x5), maar tegelijk compleet ondoenbaar want tachtig wordt dan al gauw 2x2x2x2x5.

Al heb je dan wel enkel namen nodig voor de priemgetallen, want al de rest kan daarop teruggeleid worden: weg dus met negentien, negenentwintig en consoorten en op zoek naar een nieuwe naam?

Verdeling van priemgetallen (megawetenschap.nl)
Mooie grafische patronen bij de verdeling van priemgetallen (zwart) tussen de natuurlijke cijfers (Bron: http://www.megawetenschap.nl/priemgetallen.html)

En zo beseften Johan en ik plots (want bovenstaande is eigenlijk een halve weergave van een gesprek tussen ons) dat we volgend jaar allebei priemgetaljarig zijn: hij wordt 37, ik 29. Hoe leuk is dat wel niet feitelijk? We hebben al best wat gezamelijke priemgetalverjaardagen achter de rug, maar toen kenden we elkaar nog niet:

  • 3 & 11
  • 5 & 13 (meteen ook een stukje van de rij van Fibonnaci, want mijn leeftijd, ons leeftijdsverschil en zijn leeftijd is dan 5, 8, 13)
  • 11 & 19
  • 23 & 31
  • 29 & 37

We vieren dus volgend jaar onze vijfde (zelf een priemgetal) priemgetalverjaardag, toch wel reden voor een feestje, niet? 😉

De eenzaamheid van de priemgetallen (Paolo Giordano)
De eenzaamheid van de priemgetallen, gelukkig niet op ons van toepassing (Bron: www.goodreads.com)